Rehber

Puantaj nasıl hesaplanır?

1. Günlük net çalışma süresi

Günlük süre, günün ilk girişi ile son çıkışı arasındaki farktan mola süresinin düşülmesiyle bulunur. Örneğin 08:00'de girip 17:00'de çıkan ve bir saat mola yapan personelin net çalışması 8 saattir.

Mola için kanunda asgari süreler vardır (md. 68): çalışma süresi 4 saat ya da daha kısaysa 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar ise yarım saat, 7,5 saatten fazlaysa bir saat. İşyerleri ayrıca geç giriş ve erken çıkış için tolerans tanımlayabilir; tolerans içindeki farklar kesinti üretmez.

2. Haftalık toplam ve 45 saat

Genel olarak haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir (md. 63). Haftalık toplamı 45 saati aşan kısım fazla çalışmadır (md. 41). Örnek: pazartesiden cumaya günde 8 saat, cumartesi 6 saat çalışan personelin haftalık toplamı 46 saattir; 1 saat fazla çalışma çıkar.

Bir istisna vardır: taraflar anlaşırsa haftalık süre günde 11 saati aşmamak koşuluyla farklı dağıtılabilir ve iki aylık süre içinde haftalık ortalama 45 saati aşmıyorsa, bazı haftalar 45 saati aşsa bile bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Fazla çalışmanın ücretini ayrı bir rehberde anlattık: fazla mesai hesaplama.

3. İzin, rapor ve tatiller

• Hafta tatili (md. 46): yedi günlük dilimde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilir. Çalışılmayan hafta tatili günü için o günün ücreti tam ödenir; bunun koşulu, tatil gününden önceki iş günlerinde çalışmış olmaktır. Kanunun saydığı bazı süreler (örneğin hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri ile işverenin bir haftalık süre içinde verdiği izinler) çalışılmış gün gibi hesaba katılır.
• Genel tatil (md. 47): ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılmazsa o günün ücreti tam ödenir; çalışılırsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret daha ödenir.
• Yıllık izin (md. 53): süre hizmet yılına göre 14, 20 ya da 26 günden az olamaz; ayrıca 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilerin yıllık izni 20 günden az olamaz. Puantajda izin günü “çalıştı” değil “izinli” olarak ayrı izlenir.
• Rapor: raporlu günün ücreti ve SGK ödeneği ayrı kurallara tabidir; puantajda ayrı bir durum olarak tutulur.

4. Aylık ücret: 30 gün esası

Bordroda ay 30 gün kabul edilir. Buna göre aylık ücretli bir personelde:

• Günlük ücret = aylık ücret ÷ 30
• Saatlik ücret = aylık ücret ÷ 225 (haftalık 45 saatlik düzende günlük 7,5 saat × 30 gün)
• Ay ortasında işe giren ya da ayrılan personelde ücret, çalışılan gün ÷ 30 oranıyla hesaplanır

225 böleni haftalık 45 saatlik düzende yaygın uygulamadır; kanun metninde yazılı bir bölen değildir. Sözleşmeniz ya da toplu iş sözleşmeniz farklı bir esas öngörüyorsa ona göre hesaplayın.

Örnek hesap

Kurgusal bir personel: aylık brüt ücret 30.000 ₺, haftalık 45 saat. Ay içinde 3 gün ücretsiz izin kullanmış ve hafta içinde toplam 10 saat fazla çalışmış.

Tutarlar brüt ve örnektir; gelir vergisi, SGK ve diğer kesintiler ayrıca uygulanır. Devamsızlık ve izin türlerinin hafta tatili ücretine ve SGK prim gününe etkisi ayrıca değerlendirilir.

Elle hesaplarken en sık yapılan hatalar

• Gün sayısına bölmek. Ayın gerçek gün sayısına (28–31) bölmek yerine 30 esası kullanılmalı (yukarıdaki uyarı).
• Toleransları tek havuzda toplamak. Geç giriş ve erken çıkış toleransları ayrıdır: tam zamanında gelip erken çıkan kişi, kullanmadığı geç-giriş payından ödünç alarak kesintiden kaçmamalı. Perplus her açığı kendi toleransına karşı sınar.
• Gece vardiyasını yanlış güne yazmak. Gece vardiyası başladığı güne yazılır; ayrıntısı gece vardiyası rehberinde.
• Eksik giriş ya da çıkışı sessizce tam gün saymak. Kaydı eksik olan gün işaretlenmeli, kararı bilinçli verilmeli.
• Hafta tatiline ya da genel tatile düşen çalışmayı normal mesai saymak. Bu günlerin ücret kuralı farklıdır (md. 46 ve 47).
• Yıllık izin alt sınırını unutmak. 52 yaşında, 3 yıllık bir personele yalnızca kıdeme bakıp 14 gün yazmak yasal uyumsuzluktur; alt sınır 20 gündür (md. 53).

Perplus'ta bu zincir tek sistemdedir: ham geçiş kayıtları günlük puantaja, günlük puantaj aylık tahakkuka, tahakkuk maaş pusulasına dönüşür; arada veri aktarımı yoktur. Ayrıntı için puantaj ve bordro sayfasına ve kılavuzun hesaplama motoru bölümüne bakın.

İlgili rehberler

• Puantaj cetveli nasıl doldurulur?
• Fazla mesai hesaplama: formül ve örnek
• Vardiya ne demek? 2 ve 3 vardiya düzeni